Unia stawia na rozwój infrastruktury

Dzięki wsparciu Unii Europejskiej, Polska wybuduje m.in. szybkie połączenia kolejowe między głównymi miastami. Komisja Europejska ogłosi projekt pakietu infrastrukturalnego w najbliższą środę. Budżet UE na transport w latach 2014-2020 wynosi 31,7 mld euro.

KE przedstawi w środę projekt rozporządzenia, które tworzy nowy instrument finansowania infrastruktury energetycznej, transportowej oraz telekomunikacji w latach 2014-2020, (tzw. "Connecting Europe Facility" (CEF)). Unijna pomoc ma wspierać finansowanie strategicznych dla europejskiego ruchu projektów, szczególnie tych transgranicznych.

CEF posiada budżet w wysokości 50 mld euro, w tym na transport przypada 31,7 mld euro: 21,7 mld euro dla wszystkich 27 państw UE i 10 mld euro z Funduszu Spójności. Środki z funduszu mają zostać przeznaczone dla tzw. państw spójności (w tym również Polski), gdzie PKB na mieszkańca jest niższy od unijnej średniej.

W projekcie pojawiło się dziesięć transeuropejskich korytarzy transportowych, które określono jako strategiczne dla przepływu towarów oraz osób w Europie. One właśnie mogą otrzymać fundusze UE. KE opublikuje w środę również osobną listę strategicznych dla tych korytarzy portów, lotnisk, a także stacji kolejowych, które również będą miały możliwość skorzystania z finansowania UE.

W projekcie rozporządzenia pojawił się również Polska, która należy do dwóch korytarzy: łączącego Bałtyk z Adriatykiem korytarza Północ-Południe i korytarza Wschód-Zachód łączącego Warszawę z Berlinem i Amsterdamem. To oznacza, że współfinansowanie z budżetu UE do 2020 roku mogą uzyskać sieci dróg i kolei łączące Warszawę z Tallinem, modernizacja połączenia Gdynia-Katowice oraz drogi kolejowej z Katowic do Brna.

Inwestycje na trasie Warszawa-Poznań (do granicy z Niemcami), a także projekt połączenia drogowego i kolejowego z Wrocławia do Drezna mają szansą na pomoc z Unii. KE chce ponadto, aby unijne środki były wykorzystywane do poprawy połączeń kolejowych, w tym również budowy szybkich połączeń pomiędzy największymi polskimi miastami (w tym z Warszawą, Łodzią, Wrocławiem, Poznaniem i Krakowem).

Projekt nie uściśla jednak, jaka kwota z funduszu CEF trafi do poszczególnych krajów UE. Wiadomo jedynie, że z unijnych środków przeznaczonych na transport nie skorzystają kraje trzecie. Pieniądze mogą zostać przeznaczone na finansowanie studiów wykonalności lub prace budowlane w ramach korytarzy.

Jeśli chodzi o prace analityczne, udział Unii nie będzie wyższy niż 50 proc. kosztu projektu. Granty przeznaczone na wykonywanie prac nie mogą przekroczyć 20 proc. kosztów projektu. Współfinansowanie z budżetu UE może być zostać zwiększone do 30 proc., jeśli prace mają docelowo wyeliminować tzw. wąskie gardła (odcinki najbardziej blokujące ruch na planowanych trasach) oraz do 40 proc. dla prac planowanych na odcinkach transgranicznych. Dla projektów, które są finansowane ze środków spójności (np. w Polsce), współczynnik pomocy UE może osiągnąć do 75 proc. zatwierdzonych kosztów.

Pomoc Unii ma na celu przyspieszyć i ukierunkować inwestycje danych państw. Szacunkowo, w latach 2014-2020 na inwestycje w sektorze transportu Unia wyda 500 mld euro.

W myśl rozporządzenia, na projekty w zakresie telekomunikacji zostanie przeznaczonych 9,2 mld euro. Unijne środki będą służyć głównie finansowaniu rozwoju szerokopasmowego internetu, rozwoju szybkiego systemu komunikacji elektronicznej pomiędzy instytucjami państwowymi (tzw. e-governement) oraz systemu komunikacji elektronicznej dla pacjentów tudzież personelu szpitali (e-Health). UE ma ponadto pomóc w dygitalizacji zasobów (biblioteki i filmy), a także powstawaniu przyjaznych platform internetowych. Mieszkańcy UE mają docelowo mieć do 2020 r. zapewniony dostęp do internetu średniej prędkości (połowa z nich ma mieć dostęp do internetu dużej prędkości).

O przyszłości propozycji KE zadecydują kraje członkowskie oraz Parlament Europejski.