W Zabrzu powstanie światowy ośrodek monitorowania dziedzictwa przemysłowego?

W Zabrzu powstaje ośrodek, który będzie miał za zadanie tworzyć listę światowego dziedzictwa zabytków przemysłowych dla Światowej Organizacji Turystyki (WTO). To śląskie miasto ma ambicję stać się istotnym ośrodkiem turystyki przemysłowej na świecie.

W czwartek, przedstawiciele samorządów miasta i woj. śląskiego, Światowej Organizacji Turystyki, a także Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej podpisali w Zabrzu umowę dotyczącą współpracy przy tworzeniu i prowadzeniu Międzynarodowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Dziedzictwa Przemysłowego dla Turystyki.

Jak dowiedział się PAP od Dariusza Walejrańskiego, kierującego pracami przy tworzeniu ośrodka, zabrzańska placówka mająca działać w obiektach Zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego "Guido" będzie rodzajem thin- tanku, niezależnego ośrodka prowadzącego badania i analizy, zajmującego się turystyką przemysłową.

Jak wyjaśnił Walejrański, podmiotem działalności ośrodka będzie turystyka, a dokładniej pomoc właścicielom, instytucjom, czy też lokalnym władzom w przekształcaniu zabytków przemysłowych w produkty turystyczne, co da im możliwość drugiego życia. Jednak pierwszym zadaniem będzie przygotowywanie dla WTO listy zabytków przemysłowych z całego świata.

Lista ma być odpowiednikiem branżowym listy UNESCO. Już teraz są przygotowane wzory dwóch rodzajów kart ewidencyjnych, przeznaczone dla zabytków techniki oraz przemysłu, a także dla szlaków łączących takie zabytki. Na tejże podstawie powstanie m.in. opisująca je internetowa, ogólnodostępna baza danych.

Eksperci zatrudnieni w ośrodku sformułują wymagania, które uwarunkują umieszczenie zabytków na liście. Decyzje o ich kwalifikacji podejmowała będzie WTO. Ośrodek będzie ponadto służył radą i pomocą w nawiązywaniu kontaktów czy też szukaniu rozwiązań, które umożliwiłyby zachowanie cennych obiektów światowego dziedzictwa przemysłowego oraz udostępnienie ich turystom.

Jak zaznaczył Walejrański, nie łatwo odnaleźć zabytki poprzemysłowe, ponieważ nie istnieją one w powszechnej świadomości. Są kojarzone z brzydotą, brudem i smarem. Kiedy o tym zabytku się opowie, kiedy ludzie ujrzą go po odnowieniu, w ruchu, w tej rzekomej brzydocie zauważają piękno ludzkiej kreacji. Zainteresowanie takimi zabytkami ciągle rośnie.

A kolejne władze Zabrza to zainteresowanie od kilku lat wykorzystują, odnawiając i oddając turystom tamtejsze unikatowe na skalę europejską zabytki przemysłowe, a ponadto starając się o utworzenie obejmującej je instytucji - Europejskiego Ośrodka Kultury Technicznej i Turystyki Przemysłowej.

W sierpniu ów projekt otrzymał z funduszy Unii Europejskiej blisko 41,5 mln zł. Pieniądze zostaną przeznaczone na odnowienie i utworzenie spójnego produktu turystycznego z wzbudzających największą ciekawość zabrzańskich obiektów: Skansenu Górniczego "Królowa Luiza", Muzeum Górnictwa Węglowego, Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej oraz Zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego "Guido".

Samorządy Zabrza i woj. śląskiego wzięły na siebie na razie po 250 tys. zł w roku 2009 finansowanie Międzynarodowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Dziedzictwa Przemysłowego dla Turystyki. W przyszłości, aby finansować konkretne projekty ośrodka, mają być wykorzystywane środki unijne, a także organizacji turystycznych.