Kiedyś było więcej flisaków

Turystyczne oraz okazjonalne spływy, które obecnie organizowane są na Wiśle, Dunajcu i Popradzie są zaledwie namiastką dawnego życia flisaków.

W średniowieczu flisacy stanowili bardzo liczną grupę zawodową. Król Władysław IV Waza zezwolił na zrzeszanie się we własnym cechu, podobnym do tych, które były tworzone przez cechy rzemieślników miejskich. Zobaczyć można ich było na Wiśle aż do połowy ubiegłego wieku. Często pływali swoimi tratwami aż do Gdańska, przewożąc drewno, węgiel, sól oraz zboże. Po tym jak okazało się, że drewno z południa kraju do Warszawy i Gdańska bardziej opłaca się wieźć koleją niż spławiać, w 1963 roku zlikwidowano przemysłowy flis, czyli żeglugę.

W Krakowie flisacy byli obecni głównie na przystani węglowej na dębnickim brzegu Wisły. Galary z węglem, który był spławiany rzeką z Zagłębia cumowały naprzeciwko klasztoru Norbertanek oraz dalej aż po most Dębnicki. Mniejsze przystanie na Wiśle działały również w innych rejonach miasta, np.: przy pl. Na Groblach.

Krakowscy flisacy zamieszkiwali przeważnie Półwsie Zwierzynieckie. Zimą, nie mogąc pływać po zamarzniętej Wiśle zajmowali się wyrobem szczotek, pędzli oraz powrozów. Właśnie ta działalność spowodowała na początku lat 20-tych ubiegłego wieku otwarcie przy ulicy Kościuszki Krakowskiej Fabryki Szczotek i Pędzli Sp. z o.o.

Na początku XX wieku rozważano budowę kanału Dunaj - Wisła. W Krakowie zaprojektowano przekop Wisły od zakola poniżej Pychowic aż do ujścia Wilgi. Natomiast u ujścia Rudawy miał powstać port rzeczny. Jednak plany te zostały przekreślone wybuchem I wojny światowej.

Obecnie obyczaje dawnego spływu towarowego można wyłącznie rekonstruować. Miłośnicy spławiania starają się żyć tak jak prawdziwi flisacy. Wincenty Pityński, który wcielił się w rolę retmana wyznał - Żeby zdążyć z robotą, musieliśmy wstawać wcześniej niż zakonnicy, o czwartej rano. Pracowaliśmy do zmierzchu. Pięć lat temu kierował budową tratwy naprzeciwko klasztoru w Tyńcu, a następnie także flisem. Pod Tyńcem przez trzy dni pracowało również siedmiu innych flisaków hobbystów. Wszyscy pochodzą z Ulanowa nad Sanem, który uważany jest za stolicę polskich odtwórców flisu. Przodkowie dzisiejszych miłośników spławiania byli prawdziwymi flisakami.

Tradycje flisackie kultywowane są również w innych częściach Małopolski poprzez przewożenie turystów. Jan Sienkiewicz, prezes Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich z siedzibą w Sromowcach Wyżnych podkreśla - Dunajcem spławiało się drewno do Wisły za czasów Władysława Jagiełły. Potem powstał spływ turystyczny przełomem Dunajca.

Turyści pływają tą trasą już od 1832 roku. Wówczas flisacy zaczęli przewozić kuracjuszy do Szczawnicy. Praca ta była opłacalna, blisko domu oraz stosunkowo lekka. Dlatego też górale porzucili spławianie pni do Gdańska i przekazali to zadanie mieszkańcom wiosek, do których kuracjusze nie docierali.

Osoby, które chcą spławiać turystyczne tratwy przełomem Dunajca muszą mieć ukończone 18 lat. Muszą też odbyć trzyletnią praktykę jako pomocnik i trzyletnią jako czeladnik. Dopiero potem zostaje się mistrzem. Do zawodu przyjmowani są mieszkańcy ze Szczawnicy, Krościenka, Czorsztyna, Sromowiec Niżnych i Sromowiec Wyżnych.

Od 2000 roku turyści mogą też spływać łodziami Popradem z Piwnicznej do Rytra. Na przystani początkowej w Piwnicznej-Hanuszowej czekają na nich łodzie, które są wykonane z tworzyw sztucznych.