Poznański Ostrów Tumski na liście UNESCO?

Ostrów Tumski może znaleźć się na liście światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego, ale potrzebna jest wizja, pozwalająca ruszyć z jego rewitalizacją.

Ostrów Tumski ma szansę stać się wizytówką turystyczną Poznania. Marek Chłodnicki, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Poznaniu przyznaje - Za granicą mało kto kojarzy nazwę "Poznań". Więcej skojarzeń budzi hasło "początki państwa Polskiego" i to powinniśmy wykorzystać.

Dorota Matyaszczyk, szefowa Wielkopolskiego Ośrodka Studiów i Dokumentacji Zabytków w Poznaniu wyznaje - Potrzebna jest wizja zagospodarowania Ostrowa. Jak na razie dyskusje, dotyczące zagospodarowania Ostrowa toczą się głównie wokół powstania skansenu, w którym eksponowane byłyby odkryte w 2001 r. wały Mieszka I.

Na uczynienie z Ostrowa miejsca atrakcyjnego turystycznie potrzebne są dziesiątki milionów euro, ale jest duża szansa na uzyskanie dofinansowania z Unii Europejskiej. Matyaszczyk poinformowała - Po rewitalizacji Ostrów Tumski miałby szansę na wpis na listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO. Jest to miejsce związane z początkami państwa polskiego i chrześcijaństwa w Polsce, unikalne w skali kraju.

Znany w Niemczech specjalista od rewitalizacji, Andreas Billert powiedział: "Ostrów Tumski - historyczno-kulturowa wizytówka Poznania - stanowi haniebny symbol degradacji przestrzenno-kulturowej tysiącletniego miasta".

Matyaszczyk dodaje też - Im większy obszar i im więcej obiektów będzie obejmować program rewitalizacji Ostrowa Tumskiego, tym większe pieniądze możemy uzyskać z unijnej kasy. A na Ostrowie mamy co pokazywać: relikty przedromańskiej i romańskiej katedry, najstarsze palatium w Polsce i najpotężniejsze w tej części Europy wały z czasów Mieszka I. Jest szansa na odkrycie w obrębie kościoła Najświętszej Marii Panny pozostałości kaplicy Dąbrówki, pierwszej chrześcijańskiej świątyni na ziemiach polskich. Na Ostrowie jest też m.in. budynek pierwszej humanistycznej uczelni w Polsce, Akademii Lubrańskiego, oraz dla miłośników fortyfikacji - fragmenty pruskich umocnień wraz ze śluzą.

Powołany został już zespół, którego zadaniem jest zagospodarowanie Ostrowa Tumskiego. W środę, 8 marca w Muzeum Archeologicznym odbyło się spotkanie, na którym architekt Andrzej Kurzawski przedstawił wizję architektoniczną skansenu na wałach Mieszka I.

Dyrektor Chłodnicki, przyszły gospodarz skansenu uważa, że wymaga ona jednak jeszcze dopracowania ze względu na wyniki prowadzonych badań archeologicznych. W związku z planowanym remontem Akademii Lubrańskiego, od połowy stycznia archeolodzy prowadzą tam badania. Odkryli miedzy innymi fragment wałów z X w. Maria Strzałko, miejski konserwator zabytków przyznała - Skansen powinien powstać, ale na mniejszą skalę. W podziemiach akademii mogłaby się znajdować część ekspozycji.

Andrzej Kurzawski dodaje - Sytuacja na Ostrowie Tumskim bardzo się zmienia. To odkrycia będą decydowały o ostatecznym kształcie koncepcji. Może warto poczekać, spojrzeć z boku na odkrycia z ostatnich lat i zastanowić się nad całością.

Jednak nie wszyscy uważają, że należy czekać. Strzałko przyznała - Nie wiadomo, kiedy archeolodzy wejdą do kościoła Najświętszej Marii Panny, gdzie najprawdopodobniej znajdują się pozostałości kaplicy Dąbrówki. Trudno zastanawiać się nad sposobem ekspozycji reliktów kaplicy, skoro nie wiadomo, co znajdą archeolodzy.

Do tej pory kuria nie zgadzała się, aby archeolodzy prowadzili badania w kościele. Obawiała się o jego bezpieczeństwo. Jednak ekspertyzy, które zostały wykonane wykazały, że przy dodatkowych zabezpieczeniach badania można przeprowadzić. Wiosną zostaną przeprowadzone ostatnie konieczne badania georadarowe. Profesor Hanna Koeka-Krenz, pod której kierunkiem prowadzone są prace archeologiczne na Ostrowie podkreśla - Relikty palatium i ewentualnie kaplicy to najważniejszy element tego, co możemy pokazać na Ostrowie i niezależny od skansenu.

Jeszcze nie rozwiązano sprawy ekspozycji najdawniejszych reliktów w katedrze, które w ogóle nie zachęcają turystów do zwiedzania.

Skansenem na Ostrowie będzie zarządzać Muzeum Archeologiczne. Otrzymało ono już ekspertyzy dotyczące sposobu konserwacji wałów. Dyrektor Chłodnicki poinformował - Ze względu na poziom Warty konieczne będzie rozłożenie wału, zbudowanie czegoś w rodzaju szczelnego koryta i ułożenie w nim wału z powrotem.

Koszt konserwacji wałów i budowy skansenu ma wynieść około 8-10 mln złotych. Natomiast odnowieniem akademii oraz rozbudową muzeum i archiwum archidiecezjalnego zajmuje się kuria, która otrzymała na to fundusze unijne.