Portugalia i likwidacja kontroli granicznych w UE

Zniesienie wewnętrznych kontroli granic UE nastąpi już jesienią 2007 roku - wynika z raportu, przedstawionego przez Portugalię członkowskim krajom UE.

Warto podkreślić, że w drugiej połowie przyszłego roku Portugalia będzie przewodnikiem w UE, dlatego już od teraz sprawa jest istotna, gdyż Portugalczykom zależy na sukcesie. Podstawowym filarem tejże inwestycji są olbrzymie nakłady finansowe i administracyjne.

PAP dowiedział się ze źródeł dyplomatycznych w Brukseli, że przedstawiony krajom członkowskim raport wskazuje (przekonuje tu Lizbona), że prawdopodobne zniesienie granic wewnętrznych UE wyznaczone jest na październik 2007 roku, pomimo tego, że stwierdzono techniczne i legislacyjne opóźnienia w budowie bazy danych owego systemu Schengen, którym jest system informacyjny SIS II.

Sceptycy unijni, ze względu na opóźnienia, przewidywali zniesienie kontroli granicznych dopiero w roku 2009. Tymczasem Portugalia ma własną wizję, czyli: nie czekać na zakończenie budowy SIS II, a przyłączyć nowe kraje europejskie do aktualnego systemu, jakim jest SIS I, nadać mu nazwę SIS I Plus. O wspaniałomyślności tego projektu miał przekonywać również na spotkaniu w Strasburgu francuski ekspert, działający w centralnej bazie systemu.

Jednakże Komisja Europejska, jak narazie, nie bierze takiego pomysłu pod uwagę. Uważa ona, że SIS I jest obciążony, a po drugie jest prostszy od planowanego SIS II, który miałby większe możliwości: choćby dostęp do większej liczby danych (także do danych biometrycznych), również ma być podłączony pod system informacji wizowej (tzw. VIS). Podkreślmy, iż do systemu SIS II wchodziliby starzy członkowie strefy Schengen, a także nowe kraje UE.

Jak dowiedział się PAP ze źródeł dyplomatycznych, które sprawują obecnie przewodnictwo w UE Finlandii - Kraje czonkowskie mogą samodzielnie podjąć decyzję, bez zgody Komisji Europejskiej. Mogą same zdecydować na przyłączenie nowych krajów do SIS I.

5 października toczyć się będą dyskusje o pomyśle Portugalii. W Luksemburgu rozmawiać będą ministrowie spraw wewnętrznych "25". Finlandia uważa, że pomysł ten jest całkiem "realny".

Z nieoficjalnego źródła wiadomo, że członkowie tzw. Forum Salzburskiego, tj.: Polska, Czechy, Słowacja, Słowenia i Węgry, są za wsparciem pomysłu Portugalii. Jednak nadal nikt nie wie, kto miałby ponieść ogromne koszty finansowe i administracyjne przyłączenia ich do SIS I. Podkreślmy, że prace nad SIS II nie zostałyby przerwane. W Polsce, przy pracach nad tym projektem, pracuje kilkadziesiąt osób, a koszty jego (w tym także zakup odpowiedniego sprzętu) sięgają ok. 200 mln euro. Nie dziwi nikogo fakt, że nowe kraje chcą, by wejście do SIS I finansowo pokrył budżet unijny.

Istnieje ryzyko, iż dalsza budowa SIS I znacznie opóźni uruchomienie SIS II, może to spowodować brak zgody płatników netto do budżetu UE (przykładowo Niemiec).

Jednakże decyzje o rozpoczęciu prac nad SIS I Plus musiayłyby zapaść jednomyślnie, a nastąpi to dopiero w grudniu na szczycie europejskim.