Kolej potrzebuje większych środków na inwestycje

Na liście podstawowej zadań dofinansowania projektów modernizacyjnych PKP Polskich Linii Kolejowych z unijnej perspektywy finansowej 2014-2020, znalazły się inwestycje warte 30 mld zł. Już wiadomo, że kraje członkowskie będą odpowiedzialne za przydzielenie przyznanych przez UE środków na modernizację dróg i kolei w stosunku 60:40. Być może, polska kolej zyska w tym roku więcej pieniędzy.

Polska planuje budowę kolei dużych prędkości (KDP), która będzie posiadała odrębny budżet nie kolidujący z projektami, które otrzymały dofinansowanie z Unii. Obecnie trwa przygotowanie studium wykonalności KDP. Wśród wariantów finansowania inwestycji znalazły się środki unijne. Część infrastruktury mogłaby powstać dzięki własnym funduszom PLK, reszta mogłaby pochodzić z państwowych dotacji, środków prywatnych oraz kredytów. Możliwe jest ponadto pozyskanie dotacji unijnych na rozwój sieci TEN-T. Wówczas Unia pokryłaby 50 proc. wydatków na inwestycję. Być może powstanie fundusz europejski, który posłuży do finansowania budowy KDP w państwach Unii oraz połączenia ich we wspólną sieć.

Do czasu pozyskania z UE 30 mld zł na projekty modernizacyjne, polska kolej musi radzić sobie z problemami na bieżąco. Jeśli jednak zaległości remontowe będą rosły, problemów kolei nie uda się szybko rozwiązać.

Według analizy PLK, bieżące utrzymanie linii kolejowych kosztuje rocznie 7 mld zł. PLK otrzymuje od przewoźników trochę ponad 2 mld zł rocznie. Do tego dochodzi obowiązująca od czterech lat dotacja budżetowa, w tym roku wynosząca ok. 1,1 mld zł. W tej sytuacji zaległości w naprawach torów rosną. Problem mógłby zostać rozwiązany dzięki wprowadzeniu wieloletnich kontraktów PLK i Ministerstwa Infrastruktury. Najważniejszą kwestią pozostawałby jednak kwota, która umożliwiłaby zbilansowanie wydatków.

Zgodnie z dyrektywami unijnymi, w chwili obecnej środki POIŚ mogą być przeznaczane tylko na modernizacje linii kolejowych. To oznacza, że PLK z bieżącej perspektywy unijnej będzie mogło kompleksowo zmodernizować ok. 1500 km linii kolejowych (8 proc. długości czynnych linii). Jeśli nic się nie zmieni, pozostałe 85 proc. linii nie przejdzie żadnych remontów.

Tylko teraz widząc sytuację spółek kolejowych oraz ich nieudolne działania i kłótnie, a także strajki kolejarzy, należało by się zastanowić czy środki wydane na infrastrukturę zwrócą się Polsce. Bowiem PLK jak każdy zarządca infrastruktury dąży do powiększenia własnego stanu posiadania, a nie do redukcji kosztów. Może z punktu widzenia Państwa Polskiego byłoby lepiej, aby spółki kolejowe były przez PLK zmotywowane do określonych działań np. wzajemnego uznania biletów i możliwości łączenia tras - wystarczyłoby firmie odmawiającej uznania biletów konkurencji podnieść kilkakrotnie stawkę za przejazd po torach i już kłótnie by się skończyły.