Uszkodzenie opony na pasie startowym można uznać za okoliczność nadzwyczajną?

Przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wypłaty na rzecz pasażerów odszkodowania w związku z opóźnieniem wynoszącym trzy godziny lub więcej w przypadku uszkodzenia opony samolotu przez śrubę znajdującą się na pasie startowym lub pasie lądowania jedynie wówczas, gdy nie zastosuje wszystkich środków, którymi dysponuje w celu ograniczenia opóźnienia lotu.

Spór toczył się między pasażerem a przewoźnikiem lotniczym Germanwings w przedmiocie żądania zapłaty odszkodowania w związku z opóźnieniem, które wystąpiło w ramach wykonywanego przez niego lotu.

Wolfgang Pauels dokonał u spółki Germanwings rezerwacji lotu z Dublina (Irlandia) do Düsseldorfu (Niemcy). Lot ten odbył się z opóźnieniem przy przylocie wynoszącym trzy godziny i dwadzieścia osiem minut.

Spółka Germanwings odmówiła uwzględnienia złożonego przez W. Pauelsa wniosku o wypłatę odszkodowania ze względu na to, że opóźnienie rozpatrywanego lotu było spowodowane uszkodzeniem opony samolotu przez śrubę znajdującą się na pasie startowym lub pasie lądowania, co należało zakwalifikować jako okoliczność nadzwyczajną w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004 i zwalniającą ją z obowiązku wypłaty odszkodowania przewidzianego w tym rozporządzeniu.

Landgericht Köln (sąd okręgowy w Kolonii, Niemcy), przed którym wszczęto postępowanie w tej sprawie, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym w celu ustalenia, czy uszkodzenie opony samolotu przez leżącą na pasie startowym lub pasie lądowania śrubę (uszkodzenie spowodowane przez ciało obce) stanowi rzeczywiście nadzwyczajną okoliczność.

Trybunał wskazał w wyroku, że przewoźnik lotniczy nie jest zobowiązany do wypłaty pasażerom odszkodowania, jeżeli może dowieść, że odwołanie lub opóźnienie lotu wynoszące trzy godziny lub więcej w chwili lądowania jest spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków i - w przypadku wystąpienia tego rodzaju okoliczności - że podjął dostosowane do sytuacji środki, przy użyciu wszelkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w celu uniknięcia odwołania lub znacznego opóźnienia danego lotu, przy czym nie można wymagać od niego poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie.

Trybunał przypomniał w związku z tym, że zdarzenia mogą być uznane za nadzwyczajne okoliczności, jeżeli ze względu na swój charakter lub swoje źródło są ściśle związane z normalnym wykonywaniem działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają mu na skuteczne panowanie nad nimi.

Trybunał stwierdził, że nawet jeżeli przewoźnicy lotniczy są regularnie konfrontowani z uszkodzeniami opon w samolotach, to nie można uznać, że wadliwość opon wynikająca wyłącznie ze zderzenia z ciałem obcym na pasie lotniska jest ze względu na swój charakter lub źródło ściśle związana z normalnym wykonywaniem działalności danego przewoźnika lotniczego. Ponadto, okoliczność ta nie mieści się w zakresie jego skutecznego panowania. Stanowi ona zatem nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu rozporządzenia nr 261/2004.

Jednakże, w celu zwolnienia z obowiązku wypłaty odszkodowania na podstawie rozporządzenia nr 261/2004 przewoźnik lotniczy jest zobowiązany do wykazania, że użył wszelkich zasobów ludzkich lub materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w celu uniknięcia sytuacji, w której wymiana opony uszkodzonej przez ciało obce znajdujące się na pasie lotniska doprowadziłaby do dużego opóźnienia lotu. W tym względzie, w odniesieniu w szczególności do uszkodzenia opon, Trybunał wskazał, że przewoźnicy lotniczy mogą dysponować na wszystkich lotniskach, które obsługują, umowami o wymianę opon, które zapewniają im pierwszeństwo w tym zakresie.