Uderzenie pioruna stanowi nadzwyczajną okoliczność?

Uderzenie pioruna można zakwalifikować jako "nadzwyczajną okoliczność"? Przed takim pytaniem został postawiony Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zdaniem TSUE, uderzenie pioruna stanowi nadzwyczajną okoliczność, która może zwolnić przewoźnika lotniczego z obowiązku zapłaty odszkodowania w przypadku dużego opóźnienia lub odwołania lotu, jeżeli wiąże się z obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, które prowadzą do opóźnionego oddania samolotu do użytku.

Na krótko przed lądowaniem w Jassach samolot Austrian Airlines został uderzony piorunem. Ze względu na późniejsze obowiązkowe kontrole bezpieczeństwa samolot ten nie mógł wykonać zgodnie z planem następnego lotu do Wiednia.

Pasażer, który miał odbyć ten lot, dotarł do Wiednia lotem zastępczym z ponad siedmiogodzinnym opóźnieniem. Przeniósł swoje potencjalne roszczenia wynikające z tego opóźnienia na AirHelp, który dochodzi od Austrian Airlines przed sądami austriackimi odszkodowania w wysokości 400 EUR.
Przewoźnik uważa, że uderzenie pioruna, które skutkowało obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, stanowi nadzwyczajną okoliczność. Ponadto podjął on wszelkie racjonalne środki w celu zaradzenia opóźnieniu. W związku z tym, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie praw pasażerów linii lotniczych, nie był on zobowiązany do zapłaty odszkodowania.

Sąd austriacki, przed którym zawisł spór, zwrócił się w tej kwestii do Trybunału Sprawiedliwości. Trybunał odpowiedział, że uderzenie pioruna w samolot, który miał wykonać lot, stanowi nadzwyczajną okoliczność w sytuacji, gdy uderzenie to skutkowało obowiązkowymi kontrolami bezpieczeństwa, które doprowadziły do opóźnionego oddania tego samolotu do użytku.

Trybunał zauważył między innymi, że prawodawca Unii włączył do pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności" warunki meteorologiczne uniemożliwiające dany lot, do których zalicza się ryzyko uderzenia pioruna. Uderzenie pioruna, w następstwie którego samolot musi przejść obowiązkowe kontrole bezpieczeństwa, nie jest nierozerwalnie związane z jego systemem funkcjonowania. Uderzenie pioruna nie jest zatem właściwe dla normalnego
wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i pozostaje poza zakresem jego skutecznej kontroli.

Wniosek ten umożliwia zagwarantowanie celu, jakim jest bezpieczeństwo pasażerów, zapobiegając zachęcaniu przewoźników lotniczych do rezygnacji z podejmowania wymaganych środków, co prowadziłoby do przedkładania zachowania i punktualności lotów nad troskę o zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów.

Aby zwolnić się z obowiązku zapłaty danym pasażerom odszkodowania, przewoźnik lotniczy musi jeszcze wykazać, że podjął wszelkie racjonalne środki w celu uniknięcia nadzwyczajnych okoliczności i ich następstw, takich jak duże opóźnienie. Ocena tej kwestii w niniejszej sprawie należy do sądu austriackiego.