Wyrok w sprawie przydziału slotów na obleganych lotniskach

Rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej Campos Sánchez-Bordona uznał, że roczne ograniczenie liczby pasażerów nałożone przez urząd ds. zagospodarowania przestrzennego może być brane pod uwagę przy przydzielaniu slotów na start lub lądowanie w porcie lotniczym borykającym się z problemami przepustowości.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie przydzielania czasów na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty, jeżeli uznaje się, że port lotniczy może mieć problemy z przepustowością, należy go wyznaczyć jako "koordynowany port lotniczy". W tych portach lotniczych przewoźnicy lotniczy muszą posiadać przydział czasu na start lub lądowanie przyznany przez koordynatora. Port lotniczy w Dublinie jest uznawany za koordynowany port lotniczy od 2007 r.

Parametry koordynacyjne przy przydzielaniu czasów na start lub lądowanie należy określać dwa razy w roku, z uwzględnieniem wszystkich istotnych ograniczeń technicznych, operacyjnych i środowiskowych, a także zmian, jakim mogą one ulegać.

W 2007 r. i 2008 r. irlandzki urząd ds. zagospodarowania przestrzennego wprowadził ograniczenie rocznej liczby pasażerów do 32 mln jako warunek wydania pozwolenia na rozbudowę terminali 1 i 2 w porcie lotniczym. W 2024 r. zarządca portu lotniczego oszacował, że pułap ten może zostać po raz pierwszy osiągnięty, a nawet przekroczony. Opracowując "parametry koordynacyjne", które miały obowiązywać w porcie lotniczym w sezonie zimowym 2024 r. i sezonie letnim 2025 r., irlandzki urząd lotnictwa cywilnego (IAA) podjął określone działania, aby zapobiec przekroczeniu tego pułapu.

Operator portu lotniczego i niektórzy przewoźnicy lotniczy zaskarżyli do irlandzkiego wysokiego trybunału (High Court) decyzje dotyczące ograniczeń w sezonie zimowym 2024 r. i letnim 2025 r. Zainteresowani przewoźnicy lotniczy utrzymują, po pierwsze, że roczne ograniczenie liczby pasażerów do 32 mln nie jest warunkiem technicznym, operacyjnym lub środowiskowym, który należy uwzględnić przy opracowywaniu parametrów koordynacyjnych. Z drugiej strony twierdzą, że przydzielanie tak zwanych "historycznych czasów na start lub lądowanie" nie może być zagrożone, ponieważ jest to prawo nabyte przewoźników lotniczych.

Sąd irlandzki zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem dotyczącym tych dwóch kwestii. Ponadto zmierza do ustalenia, czy operator portu lotniczego jest uprawniony do tymczasowego zamknięcia portu lotniczego w celu zapewnienia przestrzegania tego rocznego ograniczenia liczby pasażerów.

W przedstawionej dziś opinii rzecznik generalny Manuel Campos Sanchez-Bordona wskazał, po pierwsze, że czynnikami technicznymi, operacyjnymi lub środowiskowymi mającymi wpływ na przepustowość portu lotniczego są nie tylko czynniki o charakterze fizycznym lub materialnym, jak utrzymują przewoźnicy lotniczy, ale również ograniczenia prawne nałożone przez przepisy mające bezpośredni lub pośredni wpływ na korzystanie z portu lotniczego. Jego zdaniem przestrzeganie pułapu 32 mln pasażerów rocznie należy do ograniczeń operacyjnych. Okoliczność, że ograniczenie to pochodzi od organu państwowego odpowiedzialnego za zagospodarowanie przestrzenne, nie pozbawia go tego charakteru. Decydujące znaczenie ma fakt, że ogranicza on "przepustowość operacyjną" lotniska. Chodzi zatem o czynnik istotny dla obiektywnej analizy możliwości zagospodarowania ruchu lotniczego.

W drugiej kolejności rzecznik generalny uznał, że historyczne przydziały czasu na start lub lądowanie nie stanowią praw własności, lecz zezwolenia na użytkowanie infrastruktury portu lotniczego, których udzielenie nie może pomijać przepustowości portu lotniczego określonej w parametrach koordynacyjnych. Zniesienie lub zmniejszenie historycznych slotów na start lub lądowanie w celu zachowania przepustowości lotniska nie narusza również swobody przedsiębiorczości.

Wreszcie rzecznik generalny uznał, że pytanie dotyczące uprawnienia operatora portu lotniczego do nakazania zamknięcia portu lotniczego w celu przestrzegania ograniczenia rocznej liczby pasażerów do 32 mln pasażerów jest niedopuszczalne. Na wypadek, gdyby pytanie to zostało uznane za dopuszczalne, rzecznik generalny podniósł, że zamknięcie portu lotniczego w celu spełnienia znanego już na długo wcześniej wymogu byłoby zbyt drastycznym i szkodliwym środkiem, niewymienionym w rozporządzeniu. Rozporządzenie to zawiera mechanizmy pozwalające na uniknięcie takiego środka.