Forum Regionalnych Organizacji Turystycznych popiera stanowisko marszałków

Forum Regionalnych Organizacji Turystycznych z zadowoleniem przyjmuje stanowisko Konwentu Marszałków Województw RP w sprawie opłaty turystycznej, gdyż jest ono zbieżne z postulatami przedstawianymi przez FROT od wielu lat.

Konwent Marszałków Województw RP obradujący 24 czerwca 2026 r. uchwalił Stanowisko nr 14, w sprawie opłaty turystycznej, które jest odpowiedzią na trwające prace nad wprowadzeniem nowych zasad dotyczących opłaty turystycznej.

Marszałkowie pozytywnie ocenili samą ideę stworzenia stabilnego i długofalowego źródła finansowania rozwoju turystyki. Jednocześnie zwrócili uwagę, że projektowany system powinien odzwierciedlać rzeczywisty podział kompetencji i zadań w obszarze turystyki oraz obejmować wszystkie podmioty uczestniczące w jej rozwoju i promocji.

W stanowisku podkreślono, że propozycja przekazywania środków z opłaty turystycznej wyłącznie gminom i Polskiej Organizacji Turystycznej nie uwzględnia roli samorządów województw oraz regionalnych organizacji turystycznych. To właśnie na poziomie regionalnym realizowane są bowiem liczne działania związane z rozwojem infrastruktury turystycznej, tworzeniem i promocją produktów turystycznych, budowaniem marek regionów oraz prowadzeniem kampanii promocyjnych w kraju i za granicą.

Konwent przypomina, że samorządy województw są głównymi finansującymi działalność regionalnych organizacji turystycznych, a także autorami i realizatorami regionalnych strategii rozwoju turystyki. W ocenie Marszałków pominięcie szczebla regionalnego w podziale środków prowadziłoby do sytuacji, w której zakres realizowanych zadań nie znajdowałby odzwierciedlenia w dostępie do finansowania.

W stanowisku wskazano również, że choć samorządy lokalne ponoszą koszty związane z obsługą ruchu turystycznego, to działania o charakterze strategicznym i promocyjnym, obejmujące całe regiony oraz rynki krajowe i zagraniczne, finansowane są przede wszystkim przez województwa, w tym regionalne organizacje turystyczne. Z tego względu nowy system powinien opierać się na przejrzystym i sprawiedliwym mechanizmie redystrybucji środków.

Marszałkowie opowiadają się także za wzmocnieniem całego systemu promocji turystycznej opartego na współpracy Polskiej Organizacji Turystycznej, regionalnych organizacji turystycznych i lokalnych organizacji turystycznych. Ich zdaniem tylko model obejmujący wszystkie trzy poziomy - POT, ROT i LOT - pozwoli prowadzić spójne działania promocyjne i skutecznie rozwijać ofertę turystyczną zarówno lokalnie, regionalnie, jak i w skali całego kraju.

W dokumencie znalazła się również propozycja rozważenia zmiany nazwy planowanej "opłaty turystycznej" na rozwiązanie lepiej oddające cel mechanizmu, np. "Fundusz Rozwoju i Promocji Turystyki Polskiej". Według Konwentu fundusz taki mógłby zapewnić stabilne finansowanie działań promocyjnych, inwestycyjnych oraz interwencyjnych bez zwiększania obciążeń dla budżetu państwa i samorządów.

Forum Regionalnych Organizacji Turystycznych z zadowoleniem przyjmuje stanowisko Konwentu Marszałków Województw RP. Forum podziela opinię, że skuteczny i trwały system finansowania rozwoju turystyki powinien uwzględniać rolę regionów oraz regionalnych organizacji turystycznych, które od lat odpowiadają za budowę i promocję oferty turystycznej województw. Jednocześnie FROT deklaruje gotowość do udziału w dalszych pracach nad rozwiązaniami, które pozwolą stworzyć spójny i efektywny model finansowania polskiej turystyki.

Poniżej stanowisko Konwentu Marszałków.

STANOWISKO NR 14 KONWENTU MARSZAŁKÓW WOJEWÓDZTW RP z dnia 24 czerwca 2026 roku w sprawie projektowanego systemu finansowania rozwoju i promocji turystyki w Polsce.

Konwent Marszałków Województw RP, w związku z prowadzoną debatą dotyczącą wprowadzenia w Polsce opiaty turystycznej, wyraża poparcie dla działań zmierzających do stworzenia stabilnego i systemowego mechanizmu finansowania rozwoju oraz promocji turystycznej Polski w kraju i za granicą. Jednocześnie podkreśla konieczność jego kompleksowego ukształtowania w sposób uwzględniający rzeczywisty system instytucjonalny
funkcjonujący obecnie w Polsce.

W ocenie Konwentu projektowane rozwiązania, w szczególności koncepcja opiaty turystycznej kierowanej wyłącznie do gmin oraz Polskiej Organizacji Turystycznej, pomijają fundamentalną rolę samorządów województw oraz regionalnych organizacji turystycznych w systemie rozwoju i promocji turystyki.

Samorządy województw, działając na podstawie ustawy o samorządzie województwa, realizują zadania w zakresie kultury fizycznej i turystyki, ponosząc znaczące i systematyczne nakłady finansowe na rozwój infrastruktury turystycznej, tworzenie i rozwój produktów turystycznych, promocję regionów oraz wizerunku Polski w kraju i za granicą. Zadania te realizowane są zarówno bezpośrednio, jak i za pośrednictwem regionalnych organizacji turystycznych działających na podstawie ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej.

W praktyce to właśnie samorządy województw w przeważającej części finansują działalność regionalnych organizacji turystycznych oraz realizację regionalnych strategii turystyki i kampanii promocyjnych, działań wizerunkowych, rozwoju produktów turystycznych stanowiąc tym samym jeden z głównych filarów rozwoju turystyki w Polsce.

Konwent podkreśla, że środki przeznaczane przez województwa oraz regionalne organizacje turystyczne na działania promocyjne i rozwojowe pozostają na poziomie porównywalnym lub wyższym niż budżet krajowych instytucji odpowiedzialnych za promocję turystyki. W rezultacie pominięcie województw w systemie redystrybucji środków z opiaty turystycznej prowadziłoby do nieuzasadnionej dysproporcji pomiędzy zakresem realizowanych zadań a dostępem do finansowania.

Konwent uznaje, że samorządy lokalne ponoszą koszty związane z obsługą ruchu turystycznego, jednakże działania strategiczne i promocyjne o charakterze regionalnym, krajowym i międzynarodowym są w istotnym stopniu finansowane przez samorządy województw. Pominięcie tego szczebla w projektowanym systemie finansowania osłabia realizację zasady sprawiedliwości oraz efektywności wydatkowania środków publicznych.

Konwent wskazuje, że podział środków pochodzących z opłaty turystycznej powinien odbywać się w sposób sprawiedliwy, zrównoważony i zapewniający skuteczną promocję zarówno regionów jaki całej Polski w kraju i za granicą. Nieuzasadnione i niezapewniające efektywności systemu byłoby stworzenie modelu, w którym zasadniczy udział w finansowaniu promocji turystycznej nadal ponosiłyby województwa, podczas gdy środki pochodzące z ruchu turystycznego trafiałyby wyłącznie do innych podmiotów. Przekazanie środków wyłącznie gminom oraz Polskiej Organizacji Turystycznej spowodowałoby sytuację, w której znaczne koszty promocji turystycznej Polski nadal ponosiłyby samorządy województw, bez zapewnienia im adekwatnego udziału w systemie finansowania turystyki.

Konwent wskazuje również, że zgodnie z duchem ustawy o Polskiej Organizacji Turystycznej, tworzącej system POT ROT LOT, środki pochodzące z projektowanego mechanizmu powinny zasilać wszystkie szczeble tego systemu. Tylko takie rozwiązanie pozwoli zapewnić spójność działań promocyjnych oraz skuteczny rozwój produktów turystycznych na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Wprowadzenie swego rodzaju funduszu rozwoju i promocji turystyki polskiej, jest jedyną drogą na zapewnienie finansowania promocji turystycznej Polski na odpowiednim poziomie, jednocześnie nie obciążając dodatkowo budżetu Państwa i budżetu samorządów. Utworzenie funduszu rozwoju i promocji turystyki w taki sposób stanowić będzie niezbędny element budowy stabilnego systemu finansowania polityki turystycznej państwa.

Konwent Marszałków podkreśla, że skuteczna polityka turystyczna wymaga partnerskiej współpracy administracji rządowej, samorządów wszystkich szczebli oraz organizacji branżowych. System finansowania turystyki powinien wzmacniać współodpowiedzialność wszystkich uczestników systemu POT -ROT-LOT za rozwój konkurencyjności turystycznej Polski.

Konwent wskazuje również, że środki pochodzące z projektowanego mechanizmu powinny mieć charakter celowy i pozostawać przeznaczone nie tylko na bieżącą promocją turystyczną, ale także umożliwiać realizację działań nadzwyczajnych i interwencyjnych wspierających branżę turystyczną w sytuacjach kryzysowych, wynikających m.in. z katastrof klimatycznych, zagrożeń geopolitycznych czy innych zdarzeń wpływających na bezpieczeństwo i atrakcyjność turystyczną regionów.

Konwent podkreśla, że rozwiązanie powinno mieć charakter powszechny, obligatoryjny, skutecznie egzekwowalny, proporcjonalny, oparty na przejrzystym i sprawiedliwym mechanizmie redystrybucji środków.

W ocenie Konwentu warto rozważyć odejście od nazwy "opłata turystyczna" na rzecz rozwiązania podkreślającego rozwojowy i solidarnościowy charakter mechanizmu, np. "fundusz rozwoju i promocji turystyki polskiej".

Konwent wskazuje, że analogiczne mechanizmy finansowania rozwoju i promocji turystyki funkcjonują w wielu państwach europejskich, m.in. we Francji, Hiszpanii, Austrii, Niemczech oraz Włoszech, gdzie środki pochodzące z opiat związanych z ruchem turystycznym stanowią istotne źródło finansowania działań promocyjnych, rozwoju infrastruktury turystycznej oraz zarządzania ruchem turystycznym na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Doświadczenia tych państw wskazują, że skuteczny i stabilny system finansowania turystyki powinien opierać się na partnerskim udziale wszystkich poziomów zarządzania odpowiedzialnych za rozwój i promocję turystyki, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystych oraz proporcjonalnych zasad redystrybucji środków publicznych. Rozwiązania te wzmacniają konkurencyjność turystyczną państw i regionów, umożliwiają długofalowe planowanie działań rozwojowych oraz zwiększają odporność sektora turystyki na sytuacje kryzysowe.

W związku z powyższym Konwent Marszałków Województw RP postuluje o:

1. Włączenie samorządów województw oraz regionalnych organizacji turystycznych do systemu redystrybucji środków pochodzących z opłaty turystycznej.
   
2. Ukształtowanie mechanizmu podziału środków w sposób uwzględniający rzeczywisty udział poszczególnych szczebli samorządu w finansowaniu i realizacji działań w obszarze turystyki.
   
3. Zapewnienie finansowania dla całego trójstopniowego systemu promocji turystyki (POT ROT LOT), zgodnie z ustawą o Polskiej Organizacji Turystycznej.
   
4. Wprowadzenie przejrzystych, stabilnych i sprawiedliwych zasad dystrybucji środków, umożliwiających długofalowe planowanie działań rozwojowych i promocyjnych.
   
5. Rozważenie utworzenia "funduszu rozwoju i promocji turystyki", którego celem byłoby kompleksowe wspieranie rozwoju branży turystycznej, w tym działań promocyjnych, inwestycyjnych oraz interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych.

Konwent wskazuje, że tylko model uwzględniający wszystkie poziomy zarządzania turystyką zapewni spójność działań, efektywność wydatkowania środków oraz realne wzmocnienie konkurencyjności Polski jako atrakcyjnej destynacji turystycznej. W ujęciu szerokim, zasada ta koresponduje z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą sprawiedliwości społecznej oraz równego traktowania podmiotów realizujących zadania publiczne. W demokratycznym państwie prawnym mechanizmy finansowania powinny pozostawać w proporcji do rzeczywistego zakresu wykonywanych zadań i ponoszonych nakładów. Oznacza to, że podmioty odpowiadające za rozwój i promocję turystyki, w tym samorządy województw oraz regionalne organizacje turystyczne, powinny mieć zapewniony adekwatny udział w systemie dystrybucji środków pochodzących z ruchu turystycznego. Państwo powinno bowiem kształtować system prawny i finansowy w sposób zapewniający sprawiedliwy podział środków publicznych, wzmacniający rozwój wspólnot regionalnych oraz konkurencyjność turystyczną całego kraju.

Konwent Marszałków Województw RP deklaruje gotowość do aktywnego udziału w pracach legislacyjnych oraz współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki przy wypracowaniu optymalnych rozwiązań systemowych.