Katastrofa w Lizbonie

Wczoraj po południu około 18 doszło do dramatycznego wypadku na Elevador da Glória, jednej z historycznych kolejek linowo-terenowych w centrum Lizbony. Wagon wypadł z szyn, niehamowany zjechał stromą trasą i uderzył w budynek, ulegając całkowitemu zniszczeniu. W wyniku tego zdarzenia zginęło 16 osób, a 22 zostały ranne, w tym pięć w stanie ciężkim.

Katastrofa rozegrała się podczas popołudniowego szczytu komunikacyjnego. Ze wstępnych ustaleń wynika, że przyczyną mogło być zerwanie liny napędowej lub hamującej, bez której tramwaj znalazł się poza kontrolą. Co jest najbardziej niepokojące, wg. informacji z mediów lina była kontrolowana 9h przed wypadkiem i nie zauważono żadnych problemów.

O Elevador da Glória descarrilou e tombou esta quarta-feira, junto Avenida da Liberdade, em Lisboa. Segundo os bombeiros sapadores, o acidente provocou muitas vítimas", incluindo feridos graves. pic.twitter.com/ADWpR5c8oe

Mundo Vivo (@mundo__vivo) September 3, 2025

Lizbona pogrążyła się w żałobie. Prezydent Portugalii Marcelo Rebelo de Sousa oraz burmistrz stolicy Carlos Moedas wyrazili głęboki smutek i obiecali przeprowadzenie pełnego śledztwa. Rząd ogłosił dzień żałoby narodowej, zaś miasto - trzy dni lokalnej żałoby. Operator sieci, spółka Carris, zapewnił, że wszystkie wymagane przeglądy zostały dokonane zgodnie z procedurami, ale władze zapowiedziały natychmiastowe inspekcje bezpieczeństwa.

Glória funicular (Ascensor da Glória), uruchomiona w 1885 roku, łączy centralne Praça dos Restauradores z Bairro Alto i jest świetnie znanym symbolem Lizbony oraz popularnym środkiem transportu zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Rocznie korzystało z niej około 3 milionów pasażerów. Ze względu na swój historyczny charakter (znajduje się na liście zabytków) oraz znaczenie dla lokalnej kultury, ta tragedia poruszyła nie tylko Portugalczyków, lecz również turystów z różnych krajów, w tym obywateli innych państw - choć na razie nie ma informacji o Polakach wśród ofiar.

Warto zauważyć, że zabytkowe pojazdy niosą pewne ryzyka, gdyż ich konstrukcja nie jest optymalna jeśli chodzi o ochronę pasażerów i nie mają one zabezpieczeń / zdublowanych systemów, które chroniłyby w razie awarii. Dziś nie zdarzają się wypadki wind w budynkach, nie tylko dlatego, że mamy lepsze liny, ale dlatego, że winda ma dodatkowe zabezpieczenia tzw. chwytacze bezpieczeństwa zatrzymujące upadek windy w szybie. Także kabiny starszych pojazdów są według dzisiejszych standardów bardzo niebezpieczne - duża waga, ostre części i ogólnie z reguły konstrukcja nie testowana pod kątem wypadku niszczącego.