NSA wydał wyrok w sprawie ograniczania liczby meleksów w parku kulturowym

Dobiegła końca batalia sądowa pomiędzy władzami Krakowa, a przedsiębiorcami świadczącymi usługi zwiedzania miasta meleksami.

Przedsiębiorcy skarżyli uchwałę Rady Miasta dotyczącą ustanowienia parku kulturowego, a konkretnie ograniczenie ilości meleksów, która może się poruszać po terenie parku, do 70. Właściciele meleksów, zarzucali przepisom łamanie wolności gospodarczej, gwarantowanej przez Konstytucję.

Sprawa doszła aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał skargę kasacyjną, od wcześniejszego, niekorzystnego dla przedsiębiorców, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za bezpodstawną. Zdaniem Sądu, skoro uchwała o utworzeniu parku kulturowego kształtuje sposób korzystania z nieruchomości, to oznacza, że kształtuje ona sposób wykonywania prawa własności, gdyż korzystanie z rzeczy jest jednym z atrybutów prawa własności. W tym zakresie skutki uchwały o utworzeniu parku kulturowego są analogiczne do skutków uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że interes prawny, który może zostać naruszony uchwałą o utworzeniu parku kulturowego ma swoje źródło w normach prawa materialnego regulujących prawa rzeczowe, w tym z pewnością prawo własności nieruchomości. Obligacyjne tytuły prawne nie mogą stanowić takiego źródła, gdyż umowy cywilnoprawne nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. - można przeczytać w uzasadnieniu wyroku o sygnaturze II OSK 138/19. Wyrok jest prawomocny, a z jego pełnym uzasadnieniem można zapoznać się na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl .

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że zasada wolności gospodarczej nie może być źródłem interesu prawnego. Zasada ta nie stanowi normy prawa materialnego kształtującej bezpośrednio sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. Interes oparty na zasadzie wolności gospodarczej dawałby każdej osobie potencjalnie zainteresowanej w przyszłości skorzystaniem z tej wolności prawo do kwestionowała uchwał regulujących sposób korzystania z nieruchomości na obszarze całego kraju.

Norma prawna, na którą powoływali się przedsiębiorcy cechuje się ogólnością i jest skierowana przede wszystkim do władzy państwowej, która jest zobowiązana do stanowienia prawa realizującego ochronę wartości wskazanych w ustawie zasadniczej. Mając na uwadze ogólny charakter zasady wolności gospodarczej, nie ma możliwości precyzyjnego ustalenia jej zakresu przedmiotowego. Z prawa do wolności gospodarczej nie można więc wywieść żadnego konkretnego obowiązku lub uprawnienia, którego realizacji można by dochodzić w postępowaniu administracyjnym.

Z przepisu art. 29 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika z kolei, że wymienione w nim roszczenia przysługują właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu, a także innej osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. Oznacza to, że "poszkodowanym" w rozumieniu art. 130 ust. 1 p.o.ś. jest wyłącznie osoba, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. Odpowiednie zastosowanie tego przepisu prowadzi do wniosku, że w razie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskutek ustanowienia zakazów i ograniczeń, w tym prowadzenia działalności handlowej, na terenie parku kulturowego, roszczenia o odszkodowanie przysługują wyłącznie osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości. W konsekwencji Sąd przyjął, że osobom legitymującym się licencją na wykonywanie transportu drogowego nie przysługuje skarga do zaskarżenia uchwały zmieniającej uchwałę o zmianie uchwały o utworzeniu parku kulturowego. - uznał NSA.