Pasażerowie nadal będą dobrze chronieni

Parlament Europejski przyjął stanowisko wzmacniające prawa pasażerów linii lotniczych w Unii Europejskiej. Zmiany są efektem wieloletnich negocjacji nad reformą przepisów regulujących prawa podróżnych. Liniom lotniczym nie udało się przeforsować korzystnych dla nich zmian (m.in. wydłużenia czasu przy którym należy się odszkodowanie za opóźnienie, choć tu są pewne zmiany).

Nowe regulacje mają zwiększyć ochronę pasażerów, jednocześnie zachowując równowagę pomiędzy ich interesami a możliwościami operacyjnymi przewoźników. Parlament utrzymał zasadę, że pasażerowie zachowują prawo do odszkodowania za opóźnienie lotu przekraczające trzy godziny. Odszkodowanie ma wynosić 250 euro dla lotów do 1500 km. W przypadku lotów wewnątrz Unii Europejskiej o długości powyżej 1500 km oraz innych lotów od 1500 do 3500 km przewidziano odszkodowanie w wysokości 400 euro. Dla wszystkich dłuższych tras pozostaje kwota 600 euro. Linie lotnicze będą mogły jednak obniżyć odszkodowanie o 50% dla najdłuższych tras, jeśli zapewnią pasażerowi odpowiednią alternatywną podróż lub opóźnienie nie przekroczy czterech godzin. Zachowane zostanie również prawo do zwrotu kosztów biletu albo zmiany trasy w przypadku odwołania lotu. Pasażerowie nadal będą chronieni także wtedy, gdy odmówi się im wejścia na pokład. Nowe przepisy przewidują jasny katalog okoliczności nadzwyczajnych zwalniających przewoźników z obowiązku wypłaty odszkodowania, znajdą się w nim między innymi wojna, katastrofy naturalne, wyjątkowo niekorzystne warunki pogodowe, zakłócanie porządku przez pasażerów oraz strajki pracowników lotnisk, służb kontroli ruchu lotniczego i obsługi naziemnej. Jednocześnie przewoźnicy nie będą mogli dowolnie powoływać się na każdą trudność operacyjną jako podstawę odmowy wypłaty rekompensaty.

Parlament opowiedział się za większą przejrzystością cen biletów lotniczych. Linie lotnicze, pośrednicy i wyszukiwarki będą zobowiązani już na początku procesu rezerwacji pokazywać cenę obejmującą także podstawowy bagaż podręczny. Dzięki temu pasażerowie będą mogli łatwiej porównywać rzeczywiste koszty podróży pomiędzy przewoźnikami. Bez dodatkowych opłat będzie można zabrać na pokład jeden przedmiot osobisty, taki jak mały plecak lub torebka. Reforma ma ograniczyć praktykę prezentowania bardzo niskich cen biletów, do których w kolejnych etapach doliczane są obowiązkowe opłaty za bagaż.

Parlamentarzyści chcieli również poprawić sytuację rodzin podróżujących z dziećmi. Przewoźnicy będą zobowiązani do zapewnienia dzieciom miejsca obok opiekuna bez pobierania dodatkowych opłat. Rozszerzona zostanie także ochrona osób z niepełnosprawnościami i osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Jeżeli z powodu niewłaściwie udzielonej pomocy na lotnisku pasażer spóźni się na lot, będzie mógł korzystać z prawa do pomocy, zmiany trasy oraz odszkodowania.

Przepisy przewidują uproszczenie procedury składania wniosków o odszkodowanie. Pasażer będzie miał dziewięć miesięcy na złożenie wniosku, natomiast przewoźnik będzie zobowiązany rozpatrzyć go w ciągu 30 dni od otrzymania kompletnego zgłoszenia. Reforma przewiduje również większą ochronę pasażerów podczas przesiadek oraz w sytuacjach zakłóceń lotów. Ograniczone zostaną przypadki, w których linie lotnicze odmawiają przewozu z powodu niewykorzystania wcześniejszego odcinka podróży. Wprowadzono również obowiązek bezpłatnego poprawiania niektórych błędów w danych rezerwacji.

Przedstawiciele branży lotniczej podkreślają natomiast, że nowe obowiązki oznaczają wzrost kosztów działalności i mogą przełożyć się na ceny biletów, choć jednocześnie większa przejrzystość ofert może poprawić konkurencję pomiędzy przewoźnikami. Reforma jest określana jako największa zmiana unijnych praw pasażerów lotniczych od ponad dwudziestu lat i kończy trwające ponad dwanaście, a według części instytucji nawet trzynaście lat negocjacje nad nowymi przepisami.

Ostateczne wejście nowych regulacji w życie będzie wymagało zakończenia całego procesu legislacyjnego w PE oraz ich publikacji, po czym zaczną obowiązywać we wszystkich państwach Unii Europejskiej w 2027 roku.