ACI: Lotniska muszą się przygotować na zagrożenia hybrydowe

W obliczu narastających zagrożeń dla bezpieczeństwa europejskiego lotnictwa, w tym niedawnych ataków bombowych, incydentów z udziałem dronów i cyberataków, ACI EUROPE opublikowało nowy dokument strategiczny poświęcony zagrożeniom hybrydowym i odporności portów lotniczych. Przedstawia on skoordynowane podejście do przeciwdziałania tego rodzaju zagrożeniom oraz kluczowe postulaty dotyczące wzmocnienia gotowości i zdolności reagowania sektora.

Strategia uznaje porty lotnicze za infrastrukturę krytyczną, której znaczenie wykracza daleko poza sam transport lotniczy. Stanowią one fundament europejskiej łączności, działalności gospodarczej, funkcjonowania kluczowych łańcuchów dostaw, reagowania kryzysowego, a także mobilności wojskowej. Zapewnienie im zdolności do nieprzerwanego pełnienia tych istotnych funkcji społecznych jest zatem jednym z elementów bezpieczeństwa i odporności Europy.

Europejskie porty lotnicze już podejmują aktywne działania w odpowiedzi na zmieniający się krajobraz zagrożeń, inwestując w cyberbezpieczeństwo, zarządzanie kryzysowe i odporność operacyjną. Jednak rosnąca złożoność, wzajemne powiązania i nieprzewidywalność zagrożeń hybrydowych wymagają zasadniczej zmiany w zakresie współpracy między operatorami portów lotniczych, liniami lotniczymi, pozostałymi partnerami operacyjnymi, krajowymi organami bezpieczeństwa, rządami oraz instytucjami europejskimi.

Zagrożenia hybrydowe nie mogą być już traktowane jako wąski problem specjalistyczny. Należy postrzegać je jako narastające, krytyczne wyzwanie strategiczne dla całego ekosystemu europejskiej infrastruktury krytycznej oraz istotny problem związany z odpornością i bezpieczeństwem Europy. Europejskie porty lotnicze już aktywnie wzmacniają swoją odporność. Nie są jednak w stanie samodzielnie stawić czoła tego rodzaju zagrożeniom, a obowiązujące zasady bezpieczeństwa i mechanizmy współpracy wymagają gruntownego przeglądu. W obliczu niedawnego wzrostu liczby incydentów szybka wymiana informacji wywiadowczych, jasny podział odpowiedzialności oraz sprawna współpraca między branżą a władzami lokalnymi, krajowymi i europejskimi stają się bezwzględnym warunkiem realizacji unijnej agendy bezpieczeństwa - uważa Olivier Jankovec, dyrektor generalny ACI EUROPE.

Nowy dokument strategiczny wyznacza kierunki odejścia od rozproszonych, w dużej mierze reaktywnych działań na rzecz bardziej zintegrowanego i perspektywicznego podejścia do budowania odporności portów lotniczych. ACI EUROPE postuluje uwzględnianie zagrożeń hybrydowych w ramach systemów bezpieczeństwa lotnictwa, cyberbezpieczeństwa, zapewnienia ciągłości operacyjnej i zarządzania kryzysowego, zamiast powierzania ich odrębnym strukturom działającym w oderwaniu od siebie.

W strategii wskazano również istotne luki w obowiązujących europejskich i krajowych ramach regulacyjnych, które często nie uwzględniają złożoności funkcjonowania portów lotniczych ani pełnego zakresu ich zależności od infrastruktury zewnętrznej. W szczególności dokument postuluje wyraźniejsze określenie podziału obowiązków między portami lotniczymi a właściwymi organami, również w zakresie wykrywania zagrożeń i reagowania na nie. Wskazuje także na potrzebę ustanowienia dedykowanych mechanizmów finansowania, które umożliwią rozwój i utrzymanie zdolności w zakresie odporności w całej europejskiej sieci portów lotniczych.

Musimy również mieć świadomość, że celem zagrożeń hybrydowych nie zawsze jest wyrządzenie jak największych szkód fizycznych. Powtarzające się zakłócenia, niepewność i strach mogą być równie skuteczną bronią, służącą wyczerpaniu naszych zasobów i podważeniu zaufania publicznego. Nie możemy dopuścić do tego, by ci, którzy dążą do destabilizacji naszych społeczeństw, osiągnęli swój cel. Nasza wspólna reakcja musi opierać się na zwiększonej gotowości, lepszej koordynacji i większej odporności - dodaje Jankovec.