Turysta może otrzymać zwrot całości ceny, nawet jeśli skorzystał z części usług?

Czy podróżny może otrzymać zwrot całości ceny, nawet jeśli skorzystał z niektórych usług?

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że może się tak zdarzyć w sytuacji, gdy nienależyte wykonanie usług jest na tyle rażące, że impreza turystyczna utraciła swój cel i nie leży już obiektywnie w interesie podróżnego.

Dwoje polskich turystów wyjechało na wypoczynek all-inclusive w pięciogwiazdkowym hotelu w Albanii. Pierwszego dnia pobytu obudził ich hałas - prowadzonych na polecenie władz albańskich - prac rozbiórkowych dwóch hotelowych basenów. Prace trwały przez cztery dni, w godz. 7.30-19.30. Dokonano rozbiórki basenów, nadmorskiej promenady i brukowanego zejścia do morza. Wczasowicze musieli oczekiwać na posiłki w długich kolejkach oraz przychodzić na początku wyznaczonej pory z uwagi na niewielką ilość serwowanych posiłków. Zrezygnowano z podawania podwieczorku. W ostatnich trzech dniach pobytu ruszyły nowe prace budowlane, rozpoczęto bowiem dobudowywanie piątego piętra budynku hotelowego.

Podróżni wystąpili do sądu, domagając się zwrotu całości ceny wyjazdu i rekompensaty. Polski sąd zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości, aby wyjaśnić, jakie prawa przysługują im na podstawie dyrektywy w sprawie imprez turystycznych.

Trybunał uznał, że podróżnemu przysługuje zwrot całości zapłaconej ceny nie tylko w przypadku, gdy wszystkie usługi turystyczne nie zostały wykonane lub zostały nienależycie wykonane, ale także jeżeli pomimo wykonania niektórych usług, ich nienależyte świadczenie jest na tyle rażące, że impreza turystyczna utraciła swój cel i nie leży już obiektywnie w interesie podróżnego. Trybunał dodał, że do sądu krajowego będzie należało
dokonanie oceny, w świetle wszystkich okoliczności sprawy, czy taka sytuacja miała miejsce.

Trybunał zauważył również, że dyrektywa ma na celu jedynie przywrócenie równowagi kontraktowej między podróżnymi a organizatorami turystyki. Nie pozwala ona natomiast na karanie organizatora, w szczególności poprzez odszkodowanie o charakterze sankcji.

Trybunał przypomniał również, że podróżnemu nie przysługuje rekompensata, jeżeli organizator udowodni, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług turystycznych można przypisać osobie trzeciej i że było ono nieprzewidywalne lub nieuniknione. Zgodnie z dyrektywą możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności wobec podróżnego nie jest uzależniona od ewentualnego zawinionego działania tej osoby trzeciej. W związku z tym dyrektywa stoi na przeszkodzie ustawodawstwu polskiemu, które wymaga od organizatora turystyki wykazania takiej winy.

W odniesieniu do kwestii, czy prace rozbiórkowe można uznać za "nadzwyczajną i nieuniknioną okoliczność" zwalniającą organizatora turystyki z obowiązku rekompensaty, Trybunał wskazał, że prace te wynikają z aktu władzy publicznej. Akty te są zaś zazwyczaj przyjmowane w sposób przejrzysty i do pewnego stopnia poprzedzone podaniem ich do wiadomości publicznej. Do sądu krajowego należy ustalenie, czy organizator turystyki lub zarządca obiektu infrastruktury turystycznej byli poinformowani o postępowaniu, które doprowadziło do wydania decyzji o rozbiórce, lub czy zostali poinformowani o treści tej decyzji przed jej wykonaniem. Jeśli taki udział lub takie poinformowanie miały miejsce, rozbiórka danego obiektu infrastruktury nie może zostać uznana za nieprzewidywalną. W związku z tym organizator nie jest zwolniony z obowiązku rekompensaty wobec podróżnych.