Franczyza zniknie z rynku?

Nadchodzący rok 2013 może okazać się jednym z najtrudniejszych dla branży gastronomicznej. Właściciele lokali, w szczególności w modelu franczyzowym odnotowali w 2012 zdecydowanie więcej zamknięć niż otwarć swoich obiektów. Na rynku tego typu usług od jakiegoś czasu obserwowana jest tendencja spadkowa.

Bynajmniej nie są to tylko wyssane z palca informacje, faktycznie oferowanie franczyzodawców odnotowało spadek w ostatnim czasie. Firmy powoli wycofują się z modelu powiększania swoich sieci franczyzowych. Chętnych do podjęcia współpracy nawet z większymi sieciami, oferującymi atrakcyjne warunki nie przybywało w zatrważającym tempie. Pokazały to ostatnie statystyki, z których wynika, że spośród 130 sieci deklarujących chęć rozwoju poprzez franczyzę wzrost liczby lokali odnotowało zaledwie około 20. Pozostali albo nie zaobserwowali żadnych zmian albo lekko się uszczuplili.

O spowolnieniu świadczy też fakt wycofywania się z poszukiwania franczyzodawców największych sieci w Polsce. Chodzi m.in. o Pizzą Dominium, Metropizza, Dom Sushi czy Bon Apetito. Część koncernów zrezygnowała z rozwijania międzynarodowych konceptów na rzecz lokalnych wariantów, licząc na większa elastyczności i dostosowanie się do polskich warunków, w szczególności ekonomicznych.

Kilka mniejszych firm zamknęło swoje lokale i zniknęło z rynku, np. Kartonowy Chińczyk, El Fuego czy Nakama Sushi.

Bezprecedensowo laury zbiera McDonald`s. Amerykańska sieć fast food-owa, w zasadzie gigant na rynku "szybkiego jedzenie", z powodzeniem prowadzi w Polsce 300 lokali, w tym 169 na zasadzie franczyzy. Strategia koncernu, przynajmniej w Polsce to 20 otwarć rocznie.

Popularna sieć pizzeri w Polsce Da Grasso zmniejszyła liczbę lokali z 209 do 195. Systematycznie od kilku lat kurczy się sieć minipiekarni i kawiarenek Fornetti, z 230 obiektów zostało już tylko 160. Rok 2012 ze wzrostem lokali na pewno zakończy Subway, któremu przybyło kilkanaście nowych punktów oraz sieć pizzeri Biesiadowo.

W 2012 roku uwaga franczyzobiorców skupiła się jednak nie na segmencie fast food czy pizzerii, lecz kawiarni, cukierni i lodziarni. Intensywną ekspansję franczyzową przeprowadziły m.in. bydgoska sieć Cukierni Sowa oraz białostocka sieć Lody Bonano. Swoje punkty sprzedaży powiększyły także sieci Carte d'Or Cafe oraz Zielonej Budki.

Modne jeszcze do niedawna jedzenie na wagę, skutecznie rozwinięte przez takie sieci jak: Olimp, Express Kuchnia Marche czy Multifood STP, wyraźnie zastopowało z rozwojem własnych modeli franczyzowych. Podobną tendencję zauważamy pośród lokali z tzw. chińszczyzną. Noodle w Pudle zmniejszył liczbę lokali z 16 do 11, zaś Asia to go z 14 do 9.

W segmencie casual dining również panuje niepewna sytuacja. Spinx był zmuszony zamknąć kilka swoich lokali, ale z kolei otwarcie innych było strzałem w dziesiątkę. W związku z czym sieć kończy 2012 z wynikiem podobnym do 2011, czyli liczbą lokali równą około 95. Podobny stan posiadania jak przed rokiem prezentują Cleopatra i Piramida Steakhouse.

Model franczyzowy wyraźnie nie służy barom i restauracjom sushi. Sieć Sushi Bar Nigiri, która w czasach świetności miała 20 lokali, teraz skurczyła się do zaledwie czterech. O sukcesie można mówić tylko w przypadku giełdowej Sakany. Na koniec 2011 r. miała jeden lokal franczyzowy, w niespełna rok później było ich już trzy.

Okazuje się jednak, że Polacy jako stali bywalcy pubów i klubów mocno podreperowali ten model biznesu w ostatnim czasie. Bowiem sektor cieszy się wzrostem liczby zarówno franczyzodawców jak i franczyzobiorców. Na franczyzę postawiły w ostatnim czasie takie sieci jak Ministerstwo Śledzia i Wódki, Pijalnia Wódki i Piwa oraz PRL Klub.

Teraz już nikogo nie powinien dziwić fakt dużej ostrożności i rozsądku, którymi wykazują się właściciele sieciowych lokali gastronomicznych. W dobie kryzysu to cechy na wagę złota, które powinny towarzyszyć zarówno franczyzodawcom jak i franczyzobiorcom.