Zabytkowa Kopalnia Guido znajdzie się na liście UNESCO?

Od 14 sierpnia tego roku, zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego Guido w Zabrzu, która uchodzi za jedną z największych atrakcji turystycznych województwa śląskiego przeszła w ręce władz samorządowych. Był to ostatni etap trwającego kilka lat procesu przekształcania dawnego zakładu górniczego w samorządową instytucję kultury.

Eugeniusz Kętnowski, dyrektor Guido zaznaczył - Moment przekazania obiektu władzom samorządowym kilkakrotnie był przekładany, bo ministerstwa skarbu i gospodarki zwlekały z wyrażeniem koniecznej zgody. Obecnie jednak władze miasta i samorząd wojewódzki - przy pomocy środków unijnych - będą mogły inwestować między innymi w udostępnienie drugiego z istniejących poziomów kopalni.

Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego Guido w Zabrzu jest jedynym w Europie obiektem górniczym, w którym turyści mogą zjeżdżać pod ziemię do dawnych wyrobisk. Od połowy czerwca tego roku można zwiedzać płytszy oraz starszy z dwóch poziomów. Ekspozycja, znajdująca się na głębokości 170 metrów prezentuje między innymi: pracę górnika, wydobycie węgla, narzędzia górnicze oraz maszyny z przełomu XIX i XX wieku. Dla turystów przygotowano też efekty specjalne, np. w postaci trzeszczących stropów.

Kętnowski poinformował, że rozpoczęły się już prace adaptacyjne wyrobiska na poziomie 320 metrów pod ziemią, gdzie prezentowane mają być współczesne metody wydobycia węgla. Jednak główną atrakcją tego poziomu ma być autentyczna ściana wydobywcza ze wszystkimi potrzebnymi do urobku oraz odstawy węgla maszynami.

Według planów prace na poziomie 320 mają zostać ukończone pod koniec przyszłego roku. Jeżeli termin zostanie dotrzymany, wówczas na początku 2009 roku turyści będą mogli zwiedzać już oba poziomy Guido.

W tym roku nowi właściciele zabytkowej kopalni przeznaczyli na jej wyposażenie oraz utrzymanie około 1,4 mln zł. Adaptacja poziomu 320 kosztować będzie kolejnych kilka milionów złotych. Część pieniędzy ma zostać pozyskana z programów unijnych.

Kopalnia węgla kamiennego, gdzie powstała Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego, została założona w 1855 roku przez hrabiego Guidona Henckla von Donnersmarcka. Właśnie od imienia założyciela ma swoją nazwę - Guido. Od lat 60-tych ubiegłego wieku znajdowała się tam Kopalnia Doświadczalna Węgla Kamiennego "M-300". Następnie na jej terenie w nieczynnych wyrobiskach uruchomiono w 1982 roku skansen. W 1987 roku obiekt został wpisany do rejestru zabytków.

Poziom 320 metrów obejmuje w sumie ponad 2 tysiące metrów wyrobisk chodnikowych. W 1990 roku do turystycznego ruchu dołączono zabytkowy XIX-wieczny poziom 170 metrów z kilkusetmetrową trasą. Wówczas ochroną konserwatorską i muzealną objęte zostały niektóre wyrobiska, a całość podlega nadzorowi Urzędu Górniczego.

Zgodnie z zawartym w listopadzie 2006 roku porozumieniem władz Zabrza z samorządem wojewódzkim, utworzono wspólną instytucję kultury, która zarządza kopalnią. Miasto ma w niej 51% udziałów, a samorząd województwa śląskiego pozostałą część. Prace remontowe i adaptacyjne wykonał poprzedni właściciel - państwowa Kompania Węglowa. Natomiast aranżacją ekspozycji zajęli się specjaliści z zabrzańskiego Muzeum Górnictwa Węglowego.

Samorządowcy chcą, aby Guido, oprócz funkcji muzealnej stanowiło też funkcję rozrywkową, handlową, artystyczną, edukacyjną, wystawienniczą i sakralną. W przyszłości pod ziemią ma działać między innymi: kaplica, pasaż handlowy oraz punkty gastronomiczne. W grudniu tego roku, z okazji święta św. Barbary, pod ziemią będą odbywały się tradycyjne karczmy górnicze.

Nowi właściciele Guido będą ubiegać się o wpisanie kopalni oraz drugiego zabrzańskiego skansenu górniczego, Królowa Luiza na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Do tej pory na liście znajduje się 13 obiektów z Polski. Jednak wcześniej obie kopalnie muszą uzyskać status Pomnika Historii, który nadawany jest rozporządzeniem prezydenta.