Zalecenia WHO w sprawie podróży

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oznaczyła wariant B.1.1.529 jako wariant niepokojący (VOC), nazwany Omikron, na podstawie opinii Technicznej Grupy Doradczej WHO ds. Ewolucji Wirusów (zwanej dalej TAG-VE) z dnia 26 listopada 2021 r. Po ogłoszeniu przez grupę coraz więcej krajów wprowadza ograniczenia podróży, w tym czasowy zakaz podróży z krajów południowoafrykańckich i innych, w których wykryto nowy wariant, w tym z Republiki Południowej Afryki, która po raz pierwszy zgłosiła wariant do WHO w dniu 24 listopada 2021 r.

WHO pochwala Republikę Południowej Afryki i Botswanę za ich zdolności w zakresie nadzoru i sekwencjonowania oraz za szybkość i przejrzystość, z jaką zgłosiły i podzieliły się z Sekretariatem WHO informacjami na temat nowej mutacji zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi (IHR). Działania te umożliwiły innym krajom szybkie dostosowanie środków reagowania w kontekście pandemii COVID-19. WHO wzywa wszystkie kraje do postępowania zgodnie z IHR i do okazania globalnej solidarności w szybkiej i przejrzystej wymianie informacji oraz we wspólnej reakcji na mutację Omikron (jak i na wszystkie inne warianty), wykorzystując wspólne wysiłki w celu pogłębienia naukowego zrozumienia i dzielenia się korzyściami płynącymi z zastosowania nowo nabytej wiedzy naukowej i narzędzi.

Jak podkreślono w komunikacie WHO, wariant Omikron ma dużą liczbę mutacji, z których niektóre są niepokojące. Wstępne dowody wskazują na zwiększone ryzyko ponownego zakażenia tym wariantem w porównaniu z innymi. Obecne metody diagnostyczne SARS-CoV-2 oparte na łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) są nadal skuteczne w wykrywaniu tego wariantu.

Światowa Organizacja Zdrowia spodziewa się, że wariant Omikron będzie wykrywany w coraz większej liczbie krajów, ponieważ władze krajowe zintensyfikują działania w zakresie nadzoru i sekwencjonowania. Prowadzone są badania w celu lepszego poznania tych mutacji i ich wpływu na zdolność przenoszenia, zjadliwość, diagnostykę, terapie i szczepionki.

WHO podkreśla, że krajowe władze powinny nadal stosować podejście oparte na dowodach i zarządzaniu ryzykiem podczas wdrażania ograniczęń podróżowania zgodnie z IHR, w tym najnowszymi Tymczasowymi Zaleceniami wydanymi przez Dyrektora Generalnego WHO. Organy krajowe w krajach wyjazdu, tranzytu i przyjazdu mogą stosować wielowarstwowe podejście do ograniczania ryzyka, aby potencjalnie opóźnić i/lub ograniczyć wywóz lub przywóz nowego wariantu. Środki te mogą obejmować badania przesiewowe pasażerów przed podróżą lub po przyjeździe, w tym poprzez wykorzystanie testów na obecność SARS-CoV-2 lub zastosowanie kwarantanny wobec podróżnych międzynarodowych. Środki te należy jednak określić po przeprowadzeniu dokładnego procesu oceny ryzyka w oparciu o lokalną epidemiologię w krajach wyjazdu i przeznaczenia oraz o system opieki zdrowotnej i możliwości w zakresie zdrowia publicznego w krajach wyjazdu, tranzytu i przyjazdu. Wszystkie środki powinny być współmierne do ryzyka, ograniczone w czasie i stosowane z poszanowaniem godności podróżnych, praw człowieka i podstawowych wolności, jak określono w IHR.

WHO podkreśla, że ogólne zakazy podróży nie zapobiegną rozprzestrzenianiu się choroby na skalę międzynarodową, a ponadto stanowią one poważne obciążenie dla życia i środków utrzymania wielu ludzi. Ponadto, mogą one negatywnie wpływać na globalne wysiłki w zakresie zdrowia podczas pandemii poprzez zniechęcanie krajów do zgłaszania i dzielenia się danymi epidemiologicznymi i sekwencyjnymi. Wszystkie kraje powinny dopilnować, aby środki te były regularnie poddawane przeglądowi i aktualizowane w przypadku pojawienia się nowych dowodów dotyczących epidemiologicznych i klinicznych cech mutacji wirusa.

Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że wszelkie ograniczenia podróży powinny częścią ogólnej krajowej strategii reagowania, która w przypadku budzących obawy wariantów koronawirusa obejmuje:

• wzmocnienie wysiłków w zakresie nadzoru i sekwencjonowania w celu lepszego zrozumienia krążących wariantów SARS-CoV-2, nie tylko wśród podróżnych, ale także w obrębie poszczególnych społeczności
  
• przekazanie kompletnych sekwencji genomu i powiązanych metadanych do publicznie dostępnej bazy danych, takiej jak GISAID
  
• zgłaszanie wstępnych przypadków/skupisk związanych z zakażeniem do WHO poprzez mechanizm IHR
  
• w miarę możliwości i w koordynacji ze społecznością międzynarodową, przeprowadzanie badań terenowych i ocen laboratoryjnych w celu lepszego zrozumienia potencjalnego wpływu wariantów wirusa na rozwój pandemii COVID-19, skuteczność zdrowia publicznego i środków bezpieczeństwa, metody diagnostyczne, reakcje immunologiczne, neutralizację przeciwciał lub inne istotne cechy
  
• kontynuacja kalibracji krajowych środków w zakresie zdrowia publicznego i środków socjalnych zgodnie ze zmieniającą się sytuacją epidemiologiczną i możliwościami systemów krajowych w celu ogólnego ograniczenia rozprzestrzeniania się COVID-19, w tym w punktach wprowadzenia, stosując podejście naukowe i oparte na zarządzaniu ryzykiem.

Niezbędne podróże międzynarodowe - w tym podróże w ramach misji ratunkowych i humanitarnych, podróże niezbędnego personelu, repatriacje oraz transport ładunków niezbędnych dostaw - powinny być w dalszym ciągu traktowane priorytetowo przez cały czas trwania pandemii COVID-19.

Ponadto wszystkim podróżnym należy przypomnieć, aby zachowali czujność w odniesieniu do objawów COVID-19, zaszczepili się, oraz przestrzegali środków ochrony zdrowia publicznego i środków ostrożności przez cały czas i niezależnie od statusu szczepienia. WHO odradza podrózowanie do obszarów, w których występuje transmisja środowiskowa wirusa osobom, które źle się czują, które nie zostały w pełni zaszczepione lub nie przechorowały COVID-19, które są w grupie zwiększonego ryzyka lub osobom z chorobami współistniejącymi, które stanowią zwiększone ryzyko ciężkiej postaci choroby.