Turyści odwołali wyjazdy i starali się o zwroty z gwarancji po upadku touroperatora

W 2020 r. podróżni z Austrii i Belgii odwołali swoje imprezy turystyczne, odpowiednio, na Gran Canarii i w Republice Dominikańskiej z powodu pandemii Covid-19. W następstwie upadłości organizatorów imprez turystycznych żądają od ich ubezpieczycieli zwrotu dokonanych płatności.

Ubezpieczyciele odmówili dokonania zwrotów na tej podstawie, że ubezpieczają jedynie ryzyko, że impreza turystyczna nie zostanie zrealizowana ze względu na niewypłacalność organizatora. Tymczasem w niniejszej sprawie imprezy turystyczne nie doszły do skutku ze względu na fakt, że podróżni rozwiązali umowy o udział w imprezie turystycznej. Niewypłacalność organizatora nastąpiła dopiero później.

Sądy austriackie i belgijskie, przed którymi toczą się te sprawy, zwróciły się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o dokonanie wykładni dyrektywy w sprawie imprez turystycznych. Dyrektywa ta przewiduje, że państwa członkowskie zapewniają, by organizatorzy posiadali zabezpieczenie na potrzeby zwrotu wszystkich wpłat dokonanych przez podróżnych lub w ich imieniu w zakresie, w jakim dane usługi nie zostały wykonane w wyniku niewypłacalności organizatora.

Trybunał odpowiedział, że zabezpieczenie przyznane podróżnym na wypadek niewypłacalności organizatora imprezy turystycznej ma również zastosowanie w sytuacji, gdy podróżny rozwiązuje umowę o udział w imprezie turystycznej z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności, jeżeli po tym rozwiązaniu organizator staje się niewypłacalny.

Odnosząc się do tego zabezpieczenia, nie ma powodu, aby odmiennie traktować podróżnych, których impreza turystyczna nie może zostać zrealizowana ze względu na niewypłacalność organizatora, i podróżnych, którzy odwołali swoją imprezę turystyczną ze względu na nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności.

W szczególności dyrektywa przewiduje, że podróżny ma prawo do pełnego zwrotu płatności w przypadku rozwiązania umowy z powodu nadzwyczajnych i wyjątkowych okoliczności. Prawo to zostałoby pozbawione skuteczności, gdyby w przypadku niewypłacalności organizatora, po tym rozwiązaniu umowy, zabezpieczenie na wypadek takiej niewypłacalności nie obejmowało odpowiednich roszczeń o zwrot.