TSUE: Włoskie regulacje dot. Airbnb, czy Expedii niezgodne z prawem UE

We Włoszech dostawcy usług pośrednictwa i wyszukiwarek internetowych, tacy jak Airbnb, Expedia, Google, Amazon i Vacation Rentals, podlegają na mocy przepisów krajowych pewnym obowiązkom. Zostały one przyjęte w latach 2020 i 2021 w zadeklarowanym celu zapewnienia właściwego i skutecznego stosowania rozporządzenia w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego.

Podmioty świadczące te usługi muszą w szczególności wpisać się do rejestru prowadzonego przez organ administracyjny (AGCOM), okresowo przekazywać mu dokument dotyczący ich sytuacji gospodarczej, podawać do jego wiadomości szereg szczegółowych informacji i wnosić na jego rzecz wkład finansowy. W przypadku naruszenia tych obowiązków przewidziane są sankcje.

Wyżej wymienione spółki kwestionują przed sądem włoskim te obowiązki ze względu na to, że wynikające z nich zwiększenie obciążeń administracyjnych jest, ich zdaniem, sprzeczne z prawem Unii. Wszystkie te spółki - z wyjątkiem Expedii, która ma siedzibę w USA - powołują się w szczególności na zasadę swobodnego świadczenia usług i podnoszą, że podlegają one co do zasady systemowi prawnemu państwa
członkowskiego ich siedziby (w tym przypadku Irlandii lub Luksemburga). W związku z tym uważają, że prawo włoskie nie może nakładać na nie innych wymogów związanych z dostępem do działalności polegającej na świadczeniu usług społeczeństwa informacyjnego.

W tym kontekście sąd włoski postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości, który orzekł, że prawo Unii stoi na przeszkodzie środkom takim jak te przyjęte przez Włochy.

Zgodnie z dyrektywą o handlu elektronicznym świadczenie usług społeczeństwa informacyjnego podlega regulacji przez państwo członkowskie pochodzenia przedsiębiorstwa, które te usługi świadczy. Kraje członkowskie przeznaczenia tych usług, związane zasadą wzajemnego uznawania, są, poza wyjątkowymi sytuacjami, zobowiązane do nieograniczania swobody świadczenia tych usług. Włochy nie mogą zatem nakładać na podmioty świadczące te usługi, mające siedzibę w innych państwach członkowskich, dodatkowych obowiązków, które, choć ich spełnienie jest wymagane w celu świadczenia tych usług w tym państwie, nie są wymagane w państwie członkowskim siedziby.

Zdaniem Trybunału obowiązki te nie wchodzą w zakres wyjątków dopuszczonych w dyrektywie o handlu elektronicznym. Po pierwsze, mają one, z zastrzeżeniem sprawdzenia tego przez sąd włoski, ogólny i abstrakcyjny charakter. Po drugie, nie są konieczne dla ochrony jednego z wskazanych w tej dyrektywie celów interesu ogólnego.

Ponadto ustanowienie tych obowiązków nie jest uzasadnione powołanym przez władze włoskie zamiarem zapewnienia właściwego i skutecznego stosowania wyżej wymienionego rozporządzenia.