Dyskusja o ochronie krajobrazu

12 sierpnia w Toruniu odbyła się ogólnopolska konferencja na temat ochrony ładu przestrzennego w kontekście prezydenckiego projektu ustawy krajobrazowej. Wydarzenie zorganizowały wspólnie samorząd województwa kujawsko-pomorskiego i Porozumienie Parków Krajobrazowych Polski, wśród prelegentów byli minister w Kancelarii Prezydenta Olgierd Dziekoński i wiceminister środowiska Piotr Otawski.

Podpisany przez prezydenta Bronisława Komorowskiego projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu trafił do Sejmu w czerwcu 2013. Nie wyszedł dotąd poza pierwsze czytanie. "Konieczność przyjęcia takich regulacji wynika nie tylko z obowiązku ochrony jakości życia, którą znacząco obniża chaos przestrzenny, ale też z prawa europejskiego. Można powiedzieć, że negatywnie odstajemy w tym aspekcie od innych krajów Europy. Tymczasem projekt dobrego prawa wciąż leży w sejmowej zamrażarce" - podkreśla marszałek Piotr Całbecki.

O tym, że regulacje dotyczące zarządzania ładem przestrzennym są Polsce pilnie potrzebne dyskutowali wysocy rangą przedstawiciele administracji, naukowcy i eksperci na co dzień zarządzający parkami krajobrazowymi w całym kraju. Otwierający debatę minister Olgierd Dziekoński, reprezentujący stanowisko głowy państwa w trakcie sejmowych prac nad ustawą krajobrazową, mówił o proponowanych w niej rozwiązaniach, a wiceminister środowiska i główny konserwator przyrody Piotr Otawski o obowiązkach jakie nakłada na nasz kraj Europejska Konwencja Krajobrazowa.

Dyrektor Departamentu Infrastruktury w Najwyższej Izbie Kontroli Tomasz Emiljan zreferował najważniejsze kwestie z opublikowanego niedawno raportu NIK, w którym wskazano liczne patologie w procesie wyznaczania lokalizacji masztów elektrowni wiatrowych, będących nie tylko dominantami krajobrazowymi, ale mających też wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt oraz stan upraw. Mariusz Leszczyński z marszałkowskiego Kujawsko-Pomorskiego Biura Planowania Przestrzennego i Regionalnego omówił nasze doświadczenia w sferze ochrony krajobrazu.

Wśród prelegentów byli też dyrektorzy parków krajobrazowych: Jerzy Zawartka (Zespół Małopolskich PK), Marek Broda (Zespół Śląskich PK i przewodniczący Porozumienia Parków Krajobrazowych Polski) oraz Marian Tomoń (Brodnicki PK).

"Świadomość i przychylność społeczna wobec zagadnień ochrony krajobrazu wreszcie zaczyna wychodzić na światło dzienne. O tym się mówi, ludzie zaczynają dostrzegać walory krajobrazowe oraz traktować przestrzeń publiczną - tak jak powietrze i wodę - jako dobro wspólne i element naturalnego środowiska, w którym żyjemy i które na nas bezpośrednio oddziałuje" - powiedział podczas spotkania z dziennikarzami marszałek Piotr Całbecki.

"Najgorszą rzeczą dla każdego państwa jest sytuacja, gdy wszyscy są przekonani, że coś nie powinno mieć miejsca, a brakuje instrumentów prawnych, żeby to powszechne przekonanie zrealizować. Dlatego też mamy nadzieję, że projekt ustawy zostanie przyjęty przez parlament, a dzisiejsze spotkanie, za które chciałem podziękować panu marszałkowski Piotrowi Całbeckiemu, będzie ważnym kamieniem węgielnym dla upowszechnienia tej świadomości. Chrońmy krajobraz, ponieważ jest to nasze niezbywalne dziedzictwo" - powiedział Olgierd Dziekoński.

"Konwencja Krajobrazowa zobowiązuje nas do identyfikacji i oceny krajobrazu oraz podjęcia środków, które zapewnią nam ochronę tych zdefiniowanych wartości. Konwencja pozostawia państwom wybór tych środków. To my musimy się zastanowić jakie instrumenty w naszych warunkach społeczno-gospodarczych potrzebne są do ochrony krajobrazu. Dyskusja wywołana prezydenckim projektem ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu jest propozycją wskazania takich instrumentów" - zaznaczył wiceminister środowiska Piotr Otawski.

"Wydawanie decyzji, głównie lokalizacyjnych, dla dominant takich jak elektrownie wiatrowe i wysokie maszty, jest ustalane bardzo często w wyniku wydawania decyzji o warunkach zabudowy tam, gdzie nie ma miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wiążą się z tym bardzo często konflikty społeczne i nieporozumienia. Czasem nawet możemy mówić o występowaniu mechanizmów korupcjogennych. Dodatkowymi ustaleniami naszych kontroli było to, że elektrownie wiatrowe nie są objęte ani nadzorem technicznym jako cały obiekt, ani nadzorem budowlanym" - powiedział dyrektor Departamentu Infrastruktury NIK Tomasz Emiljan.