Czy przekierowanie lotu musi oznaczać obowiązek opłaty odszkodowania za opóźnienie?

Czy przekierowanie lotu na lotnisko awaryjne skutkuje powstaniem prawa do odszkodowania? Przed takim pytaniem został postawiony Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zdaniem rzecznika generalnego Priita Pikamae zwykłe przekierowanie lotu na lotnisko awaryjne, znajdujące się w pobliżu pierwotnie planowanego lotniska, nie skutkuje powstaniem prawa do zryczałtowanego odszkodowania Linie lotnicze są jednak zobowiązane do zaoferowania, z własnej inicjatywy, pokrycia kosztów transferu na pierwotnie planowane lotnisko lub do innego pobliskiego miejsca uzgodnionego z danym pasażerem

Pasażer Austrian Airlines domagał się od tych linii lotniczych zryczałtowanego odszkodowania w wysokości 250 EUR, w związku z tym, że jego lot z Wiednia do Berlina został przekierowany na lotnisko Berlin Schönefeld, gdyż ze względu na opóźnienie przekroczył obowiązującą na lotnisku pierwotnie planowanego miejsca docelowego godzinę zakazu lotów nocnych (Berlin Tegel).

Lądowanie w Berlin Schönefeld odbyło się 58 minut później, niż pierwotnie planowano w Berlin Tegel. Ponadto Berlin Schönefeld znajduje się w odległości 24 kilometrów, czyli 41 minut, od domu pasażera, natomiast odległość między Berlin Tegel a jego domem wynosi 8 kilometrów, czyli 15 minut. Austrian Airlines nie zaoferowały pasażerom alternatywnego przewozu z Berlin Schönefeld do Berlin Tegel.

Przewoźnik odmówił zapłaty odszkodowania żądanego przez pasażera podnosząc, że dotarł on do swojego miejsca docelowego, Berlina, z opóźnieniem wynoszącym jedynie 58 minut, i że mógł on bez trudu dotrzeć do miejsca swojego zamieszkania przy skorzystaniu z dodatkowego środka transportu z lotniska awaryjnego.

Landesgericht Korneuburg (sąd krajowy w Korneuburgu, Austria), do którego wniesiono sprawę, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z szeregiem pytań dotyczących wykładni rozporządzenia nr 261/20041.

W przedłożonej opinii dotyczącej części tych pytań rzecznik generalny Priit Pikamae zaproponował, aby Trybunał orzekł, że lądowanie na lotnisku innym od lotniska, do którego dokonana została rezerwacja, znajdującym się w tej samej miejscowości, w tym samym mieście lub w tym samym regionie, nie prowadzi do powstania po stronie pasażera prawa do odszkodowania z tytułu odwołania lotu. Prawodawca Unii nie uznał bowiem tego przypadku za odwołanie. Prawo do odszkodowania powstaje wyłącznie wtedy, gdy z powodu tego przekierowania pasażer dociera na lotnisko, do którego została dokonana rezerwacja, lub do innego pobliskiego miejsca uzgodnionego z przewoźnikiem lotniczym, z opóźnieniem wynoszącym lub przekraczającym trzy godziny.

W tych ramach linie lotnicze są zobowiązane zaproponować pasażerowi z własnej inicjatywy pokrycie kosztów transportu do lotniska, do którego została dokonana rezerwacja lub do innego pobliskiego miejsca uzgodnionego z pasażerem. Rozporządzenie w sprawie praw pasażerów lotniczych przewiduje bowiem w sposób wyraźny takie pokrycie kosztów, a pasażer, który znalazł się na lotnisku innym, niż pierwotnie planowane, jest w sytuacji, w której potrzebuje pomocy.

Zdaniem rzecznika generalnego, naruszenie obowiązku pokrycia kosztów transportu pasażerów pomiędzy lotniskiem przylotu a lotniskiem, do którego została dokonana rezerwacja (lub pobliskim miejscem uzgodnionym z pasażerem) nie prowadzi do przyznania pasażerowi prawa do zryczałtowanego odszkodowania, jak w przypadku odwołania lub opóźnienia lotu wynoszącego trzy godziny lub więcej. Powoduje ono natomiast powstanie, po stronie pasażera, prawa do uzyskania zwrotu kwot, które w świetle okoliczności danego przypadku były niezbędne, odpowiednie i rozsądne w celu zaradzenia uchybieniom linii lotniczych.